Các kiểu bài trí bàn thờ gia tiên miền Nam

Bài trí bàn thờ gia tiên sẽ có những điểm khác biệt trong từng văn hóa khác nhau. Mỗi vùng miền lại có một cách bài trí, sắp xếp và lựa chọn đồ thờ cúng khác nhau để trưng lên bàn thờ. Ngày hôm nay, cùng ANAMO khám phá về các kiểu bài trí bàn thờ gia tiên miền Nam để Helloểu hơn về văn hóa thờ cúng ở đây và những nét đặc sắc so với các vùng miền khác trên lãnh thổ nước ta:

Các kiểu bài trí bàn thờ gia tiên miền Nam

Bàn thờ miền Nam mang đậm nét truyền thống

Văn hóa nam Bộ thường hướng đến việc thờ cúng trên bàn thờ mang đậm nét truyền thống. Không gian thờ tự được trang trí khá công phu, nhất là các bao lam ở các gian được chạm khắc lộng lẫy hai hoặc ba lớp các đề tài Tứ Linh, Tứ Thời,… Nhiều câu hỏi đặt ra như có nên mua tủ thờ cũ? Điều này tùy theo gia đình mà bao lam được làm cầu kì hay đơn giản cũng như tủ thờ cao hay thấp, bàn thờ lớn hay nhỏ, cẩn xà cừ ngũ sắc hay tủ trơn chạy chỉ gờ nhưng nói chung tất cả đồ trang trí góp phần làm cho không gian thờ tự thêm phần trầm lắng và trang trọng.

Các kiểu bàn thờ tại Nam Bộ

Kiểu thứ nhất: Xuất Helloện vào khoảng năm 1910 với thiết kế nhỏ gọn hơn. Có thợ làm bàn thờ từ Bắc vào chạm trổ xà cừ, hoa văn chữ Hán. Cạnh bàn thờ có tranh vẽ trên kiếng với hàm ý nói lên ước vọng sâu xa của con người muốn vươn tới cái chân, thiện, mỹ và cuộc sống ấm no, thịnh vượng, thái bình.
Kiểu thứ hai: Do những cư dân đầu tiên của Nam Bộ đưa từ miền Trung vào. Kiểu bàn thờ này có bốn chân, có bàn nghi ở giữa, có lư hương, bộ chưng đèn. Phía trong bàn thờ có đặt giường thờ. Phỏng định kiểu bàn thờ này xuất hiện ở Nam Bộ vào năm 1890 khi chưa có bóng dáng đô thị hóa và tiếp cận phương Tây.
Kiểu thứ ba: Khi có sự du nhập của văn hóa phương Tây và kinh tế thị trường, ở những vùng nông thôn phát triển mạnh thì những yếu tố Helloện đại được thể Helloện rất rõ nét, đè dầu được thay bằng đèn sáp, đèn điện. Không gian thờ phụng ANAMO được thu hẹp hơn(thường chỉ two -3m2). Bàn thờ giường được thay bằng tủ cách tân theo kiểu tủ của pháp. Nhưng tuyệt nhiên cửa tủ không bao giờ mở mà chỉ mở hai của ở bên hông chỉ để cất giữ đồ thờ với ý niệm giữ ý tứ và cử chỉ tôn kính đối với tổ tiên.
Cách bố trí các loại đồ thờ cúng trên bàn thờ

Trên bàn thờ có bày di ảnh ông bà, đồ sành sứ, “ Đông bình, Tây quả” ( bến trái bình bông, bên phải đĩa trái cây), ở giữa có lư hương đồng hoặc hình lân hí cầu, phía trước có cặp chân đèn, bát nhang, chung nước. Phía su tủ thờ có ba bàn hình vuông hay hình chữ nhật dùng để bày đồ cúng, thường là các món ăn mà người đã khuất lúc sinh thời thích ăn. Bên cạnh đó cũng bày bát nhang, đèn dầu. Trên vách sát bàn thờ thường treo bức tranh thờ vẽ bằng màu nước trên vải bố hay tranh kiếng vẽ cảnh sơn thủy
Tủ thờ trong các ngôi nhà cổ ở Nam Bộ thường được làm bằng các loại gỗ quý như gỗ đỏ, gỗ mật,…có trang trí ô hộc, thanh trụ chạm khắc hoặc cẩn xà cừ theo các điển tích Nhị Thập Tứ Hiếu, Tam Quốc Chí,… đa số được nghệ nhân trong vùng (Gò Công, Cần Đước, Thủ Dầu Một,…)dụng công mà rất hiếm thấy các loại tủ thờ chạm lộng chi chít cả ba mặt như kiểu miền Trung hay bàn thờ sơn son thếp vàng như ở miền Bắc.
Bàn thờ của một số gia đình ở Nam Bộ có niên đại từ 1860-1888 thường đơn giản, có chân cao(ít có tủ thờ), trang trí bằng chỉ soi và chạm khắc rất ít. So với ngôi nhà có niên đại 1890-1920 thì được đục chạm khá nhiều họa tiết hoa văn. Vì trong giai đoạn này mở rộng phong trào xây nhà bạt thảo kiểu trong cổ ngoài tân. Mỹ thuật đồ nội thất tiến lên một bậc, sắc sảo hơn, tinh tế hơn trong các ngôi nhà khá giả, to và đẹp. Và chính trong giai đoạn này xuất hiện tủ thờ do tính năng tiện dụng vừa là nơi thờ tự vừa là nơi cất đồ thờ .
Trên đây là một số thông tin về tục lệ thờ cúng của người dân Nam Bộ. Mỗi vùng miền lại có một nét văn hóa thờ cúng khác nhau. Để hiểu thêm về văn hóa thờ cúng của các vùng miền khác tham khảo thêm các bài viết khác của chúng tôi về thờ cúng và bài trí trên bàn thờ.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15

Comments on “Các kiểu bài trí bàn thờ gia tiên miền Nam”

Leave a Reply

Gravatar